جمال الدين محمد الخوانساري
75
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
آدمي است واين كه بسيار است كه گناه بزرگى را كوچك مىشمارد وسهل ميداند ، وعمل كوچكى را بزرگ مىشمارد وعظيم ميداند . 5347 ربّ يسير أنمى من كثير . بسا اندكى كه فزايش كنندهتر باشد از بسيارى ، مثل اندكى كه حلال باشد وبا قناعت باشد كه آن فزايش كنندهترست از بسيارى كه حرام باشد يا با اسراف باشد . 5348 ربّ صغير احزم من كبير . بسا كوچكى كه دورانديشتر باشد از بزرگى ، واين بسيارست هر گاه عقل وزيركى آن كوچك افزونتر باشد از آن بزرگ . 5349 ربّ معرفة ادّت إلى تضليل . بسا معرفتي كه بكشاند بسوى گمراه كردنى ، يعنى عاقبت گمراه كند صاحب خود را ، باعتبار اين كه عمل بآن نكند ومعاقب گردد بسبب آن در جائى كه اگر آن معرفت را نمىداشت بسبب جهل وناداني معذور مىبود ومعاقب نمىشد . وممكن است كه مراد معرفت بعضي مسائل باشد كه افهام ناقصه نتوانند بكمال حقيقت آنها رسيد وهمين كه قدرى معرفت به آنها حاصل كنند فكر كنند در آنها وگمراه گردند مثل مسئلهء قضا وقدر وجبر واختيار ومانند آنها . 5350 ربّ مواصلة ادّت إلى تثقيل . بسا پيوستنى كه بكشاند بسوى گرانبار كردن ، مثل هديه فرستادن از براي كسى كه دشوار باشد بر أو تلافى نكردن ، وقادر بر آن نباشد وسبب گرانبارى أو گردد ، پس پيوستن باين نحو نيكو نباشد هر چند پيوستن بخويشان وغير ايشان از مؤمنان در جائى كه چنين مفسدهء نداشته باشد از فضايل عليّه ومناقب سنّيه است .